మైకంలో ఉన్న కెమెరా

"ఈ వాన, ఈ నిశ్శబ్దం చూస్తుంటే ఒక ట్రాజెడీ సినిమా వాతావరణం లాగా ఉంది కదూ? ఈరోజు మనం మాట్లాడుకోబోయే టాపిక్ కొంచెం బరువైనది. ఒక మనిషి మనసంతా ముక్కలైపోయి, తీవ్రమైన డిప్రెషన్ లో, మత్తులో ఉన్నప్పుడు... ఆ సైకాలజీని డైలాగ్స్ తో కాకుండా 'కెమెరా' తో ఎలా చెప్పారో అనలైజ్ చేద్దాం. సినిమా: 1953 నాటి క్లాసిక్ 'దేవదాసు'."

"బాబాయ్, నేను ఆ సినిమా మేకింగ్ గురించి చదివాను. డైరెక్టర్ వేదాంతం రాఘవయ్య గారు, సినిమాటోగ్రాఫర్ బి.ఎస్. రంగా గారు కలిసి ఒక అద్భుతమైన విజువల్ ఎక్స్పెరిమెంట్ చేశారు. దేవదాసు మత్తులో ఉన్న ఫీల్ ని నాచురల్ గా తీసుకురావడానికి ఏఎన్నార్ (ANR) గారి సీన్స్ అన్నీ వరుసగా 50 రోజుల పాటు కేవలం రాత్రి పూటే షూట్ చేశారట కదా!"

"కరెక్ట్ మేధా! ఏఎన్నార్ గారి కళ్ళలో ఆ 'డ్రంకెన్, డ్రూపీ' (Drunken, droopy) లుక్ తీసుకురావడానికి వాడిన టెక్నిక్ అది. అయితే ఇక్కడ అసలైన మ్యాజిక్ కెమెరా ప్లేస్ మెంట్ లో ఉంది. దేవదాసు పార్వతి కోసం విరహంతో తాగి, నడుచుకుంటూ వచ్చే సీన్స్ లో... కెమెరా ఎప్పుడూ స్ట్రెయిట్ గా ఉండదు. దాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా కొంచెం వంకరగా (Tilted) పెట్టి తీశారు."

(ఆలోచిస్తూ) "అంటే సినిమాటోగ్రఫీ భాషలో దీన్ని 'డచ్ యాంగిల్' (Dutch Angle) లేదా 'కాంటెడ్ యాంగిల్' (Canted Angle) అంటారన్నమాట. ఆర్ట్ లో కూడా అంతే బాబాయ్... ఒక కాంపోజిషన్ లో హారిజాంటల్ లైన్స్ ని డిస్టార్ట్ చేస్తే (వంకరగా గీస్తే), చూసేవాళ్ళ సబ్ కాన్షియస్ మైండ్ లో ఆటోమేటిక్ గా ఒక రకమైన అనీజీనెస్ (Uneasiness) క్రియేట్ అవుతుంది."

"స్పాట్ ఆన్ ఆకాష్! దేవదాసు బుర్ర ఎలాగైతే మత్తులో బ్యాలెన్స్ తప్పిపోయి ఉందో, ఆ సీన్ చూస్తున్న ఆడియన్స్ కి కూడా ఆ అస్థిరత (Instability) ఫీల్ అవ్వాలి. ఫ్రేమ్ వంకరగా ఉండటం వల్ల, మనకు తెలియకుండానే ఒక సైకలాజికల్ డిస్కంఫర్ట్ వస్తుంది. అంటే కెమెరా ఇక్కడ ఒక నాన్-లివింగ్ ఆబ్జెక్ట్ లాగా కాకుండా, ఆ క్షణంలో ఒక 'క్యారెక్టర్' లాగా యాక్ట్ చేసింది."

"అది ఏఎన్నార్ గారి బాడీ లాంగ్వేజ్ కి కూడా పర్ఫెక్ట్ గా సింక్ అయ్యింది మామయ్య. ఒక పక్క వాలిపోయిన కెమెరా, ఇంకో పక్క ఆయన నడకలోని తూలు... అలాగే ఆ చూపులో ఉన్న నిస్సహాయత. ఆ ఫ్రేమింగ్ వల్లే ఆ ట్రాజెడీ మనకు అంత డీప్ గా కనెక్ట్ అయ్యి ఒక కల్ట్ క్లాసిక్ అయిందేమో."

"చాలా బాగా విశ్లేషించావ్ ఆనంది. డైలాగ్స్ తో ఎవరైనా కథ చెప్పగలరు, కానీ ఒక యాంగిల్ తో, ఒక ఫ్రేమ్ తో కథ చెప్పడం అనేది ప్యూర్ సినిమాటిక్ లాంగ్వేజ్. 1953లోనే బి.ఎస్. రంగా గారు సైకలాజికల్ ఫ్రేమింగ్ ని అంత అడ్వాన్స్డ్ గా వాడారు. ఆ క్రాఫ్ట్ కి మనం ఎప్పుడూ సెల్యూట్ చేయాల్సిందే."