మన తెలుగు సామెతలు
ఈ రోజు సామెత
పిల్లి గుడ్డిదైతే ఎలుకలు చెలగాటం ఆడినట్లు [...]
పిల్లి గుడ్డిదైతే ఎలుకలు చెలగాటం ఆడినట్లు
అర్థం: అధికారి లేదా యజమాని బలహీనపడితే, కింద పనిచేసేవాళ్ళు భయం లేకుండా ఇష్టమొచ్చినట్లు ప్రవర్తించడం.
కథ: ఇంట్లో ఉండే పిల్లి వయసు మీరిపోయి కళ్లు కనబడని స్థితికి చేరుకుంది. ఈ విషయం గ్రహించిన ఎలుకలు, ఇక తమను ఎవరూ ఏమీ చేయలేరన్న ధైర్యంతో పిల్లి ముందే గెంతులు వేస్తూ, దాని మీదుగా పరుగులు పెడుతూ భయం లేకుండా ఆటలు ఆడటం మొదలుపెట్టాయి.
కుందేటి కొమ్ము సాధించినట్లు [...]
కుందేటి కొమ్ము సాధించినట్లు
అర్థం: అసలు ఉనికిలోనే లేని వస్తువు కోసం వెతకడం లేదా అసాధ్యమైన పనిని సాధించాలనుకోవడం.
కథ: ఒక మూర్ఖుడు అడవికి వెళ్లి, కుందేలుకు కొమ్ములు ఉంటాయని నమ్మి వాటిని ఎలాగైనా తీసుకురావాలని రోజుల తరబడి వెతికాడు. కుందేలుకు అసలు కొమ్ములే ఉండవు కదా! లేనిదాని కోసం ఎంత వెతికినా నిరాశే మిగులుతుంది.
గాడిద కష్టం [...]
గాడిద కష్టం
అర్థం: కష్టమంతా ఒకరిది, ఆ కష్టం వల్ల వచ్చే ఫలితం మరొకరిది కావడం.
కథ: ఒక గాడిద మీద యజమాని ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు బరువైన బంగారు మూటలు మోయించాడు. ఆ బరువుకి అది అలసిపోయింది, కానీ రాత్రికి దానికి దక్కింది కేవలం ఎండిపోయిన గడ్డి మాత్రమే. ఆ బంగారం అంతా యజమాని సొంతం అయ్యింది.
నక్క వినయం [...]
నక్క వినయం
అర్థం: ఇతరులను మోసం చేయడానికి ప్రదర్శించే దొంగ వినయం లేదా నటించే విధేయత.
కథ: చెట్టు పైన ఉన్న కోడిపుంజును తినాలనుకున్న ఒక నక్క, చెట్టు కిందకి వచ్చి అతి వినయంగా వంగి వంగి దండాలు పెడుతూ “మిత్రమా కిందకి రా, మాట్లాడుకుందాం” అని బురిడీ కొట్టించాలని చూసింది. దాని అసలు రంగు తెలిసిన కోడిపుంజు అక్కడినుంచే నవ్వి ఊరుకుంది.
ఒంటె వంకరలు [...]
ఒంటె వంకరలు
అర్థం: తమలో ఎన్నో తప్పులు పెట్టుకుని ఎదుటివారి చిన్న లోపాలను ఎత్తిచూపడం.
కథ: ఒక ఒంటె అడవిలో వెళ్తూ పంది మూతిని చూసి ఎగతాళి చేసింది. అప్పుడు పంది, “నాకు కేవలం మూతి మాత్రమే వంకర, కానీ నీకు మెడ, వీపు, కాళ్లు అన్నీ వంకరలే కదా” అని గట్టిగా బుద్ధి చెప్పింది,
కప్పల తక్కెడ [...]
కప్పల తక్కెడ
అర్థం: ఒకే మాట మీద నిలబడని, అదుపులో లేని గుంపును నియంత్రించే కష్టం.
కథ: ఒక వ్యాపారి పది బతికున్న కప్పలను త్రాసు (తక్కెడ) లో పెట్టి తూచాలని ప్రయత్నించాడు. ఒకటి అందులో వేయగానే ఇంకొకటి బయటకు గెంతుతోంది. ఎంత ప్రయత్నించినా అవన్నీ ఒకే దగ్గర, ఒకే మాట మీద నిలవలేదు.
పాము కాళ్ళు పాముకే ఎరుక [...]
పాము కాళ్ళు పాముకే ఎరుక
అర్థం: ఒక వృత్తిలో లేదా నైపుణ్యంలో ఉన్న రహస్యాలు/కిటుకులు ఆ పని చేసేవాళ్లకే తెలుస్తాయి.
కథ: పాముకు బయటకు కనిపించే కాళ్లు ఉండవు, అయినా సరే అది చాలా వేగంగా జర్రున పాక్కుంటూ వెళ్ళిపోతుంది. అది ఎలా వెళ్తుందో దానికి మాత్రమే తెలుసు. బయట వాళ్ళకు అది ఎప్పటికీ ఒక రహస్యమే.
కుక్కలు చింపిన విస్తరి [...]
కుక్కలు చింపిన విస్తరి
అర్థం: గొడవలు పడి ఒక మంచి అవకాశాన్ని లేదా వస్తువును పనికిరాకుండా పాడుచేసుకోవడం.
కథ: ఒక ఇంట్లో పెళ్లి భోజనాల తర్వాత ఒక మంచి ఆకు విస్తరిని బయట పడేశారు. అందులో మిగిలిన చిన్న ముక్క కోసం నాలుగు కుక్కలు విపరీతంగా పోట్లాడుకుని, ఆ ఆకును ముక్కలు ముక్కలుగా చించేశాయి. ఆఖరికి ఏ ఒక్క కుక్కకూ అందులో ఉన్నది దక్కలేదు.
కోతికి కల్లు తాగించినట్లు [...]
కోతికి కల్లు తాగించినట్లు
అర్థం: సహజంగానే అల్లరి చిల్లరిగా ఉండేవాళ్ళకు మరింత అవకాశం/స్వేచ్ఛ దొరికితే పరిస్థితి అదుపు తప్పుతుంది అని చెప్పడం.
కథ: మామూలుగానే కోతి ఒక చోట నిలకడగా ఉండదు, గెంతులు వేస్తూ ఉంటుంది. అలాంటి కోతికి ఒకడు వినోదం కోసం కల్లు (మద్యం) తాగించాడు. ఆ మత్తులో కోతి చేసిన అల్లరి, విధ్వంసం అంతా ఇంతా కాదు.
మొసలి కన్నీరు [...]
మొసలి కన్నీరు
అర్థం: పైకి నటిస్తూ లోపల కీడు తలపెట్టే వాళ్ళ దొంగ ఏడుపు.
కథ: ఒక మొసలి ఒక జంతువును వేటాడి తింటూ, కళ్ల వెంబడి నీళ్లు కారుస్తోంది. అది చూసి జాలి పడి మొసలికి పాపభీతి ఉందని అనుకోలేం కదా? అది కేవలం దాని శరీర తత్వం. లోపల క్రూరత్వం పెట్టుకుని పైకి దొంగ సానుభూతి చూపించడమే మొసలి కన్నీరు.
గోడ మీద పిల్లి [...]
గోడ మీద పిల్లి
అర్థం: ఎటు లాభం ఉంటే అటు వైపు మాట్లాడే అవకాశవాదుల తీరు.
కథ: ఒక ఇంటి గోడ మీద పిల్లి కూర్చుని ఉంది. గోడకు అటూ ఇటూ రెండు వీధుల్లో పెద్ద కుక్కలు పోట్లాడుకుంటున్నాయి. ఏ వీధిలో గొడవ సద్దుమణిగితే, ఏది సురక్షితం అనిపిస్తే అటు వైపు దూకేయడానికి అది సిద్ధంగా వేచి చూస్తోంది.
ఉడతా భక్తి [...]
ఉడతా భక్తి
అర్థం: మన శక్తి కొలదీ చిన్నదైనా సరే, స్వచ్ఛమైన మనసుతో చేసే సహాయం.
కథ: సముద్రం మీద రామసేతు నిర్మిస్తున్న సమయంలో వానర సైన్యం పెద్ద పెద్ద రాళ్లను వేస్తూ ఉంటే, ఒక చిన్న ఉడుత తన ఒంటికి ఇసుక అంటించుకుని ఆ రాళ్ల మధ్య దులుపుతూ తన వంతు సహాయం చేసింది. ఆకారం చిన్నదైనా దాని సహాయాన్ని శ్రీరాముడు ఎంతో మెచ్చుకున్నాడు.
కోడికంటే ముందే కూసినట్లు [...]
కోడికంటే ముందే కూసినట్లు
అర్థం: సమయం సందర్భం రాకముందే, అత్యుత్సాహంతో తొందరపడి ఒక పని చేయడం.
కథ: ఒక యువ కోడిపుంజుకు తాను ఎంత బిగ్గరగా కూయగలదో అందరికీ చూపించాలని ఆరాటం పుట్టింది. సూర్యోదయం అయ్యేవరకు ఆగలేక, అర్థరాత్రి అందరూ గాఢ నిద్రలో ఉండగా గట్టిగా కూయడం మొదలుపెట్టింది. నిద్ర పాడైన యజమాని కోపంతో బయటకు వచ్చి ఆ కోడిని తరిమికొట్టాడు.
చిలక పలుకులు [...]
చిలక పలుకులు
అర్థం: తాము ఏమంటున్నామో తమకే అర్థం కాకుండా, ఇతరులు చెప్పింది గుడ్డిగా వల్లె వేయడం.
కథ: ఒక ఇంటి యజమాని తన పెంపుడు రామచిలుకకు “లోపలికి రండి, కూర్చోండి” అని చెప్పడం నేర్పించాడు. ఒకరోజు రాత్రి ఇంట్లోకి దొంగలు పడ్డారు. వాళ్లను చూసి అరవాల్సింది పోయి, ఆ చిలుక అర్థం తెలీక వాళ్లను కూడా చూసి “లోపలికి రండి, కూర్చోండి” అని ఎంతో మర్యాదగా ఆహ్వానించింది.
నత్త నడక [...]
నత్త నడక
అర్థం: ఒక పనిని అత్యంత నెమ్మదిగా, విసుగు పుట్టేలా చేయడం.
కథ: ఒక అడవిలో కుందేలుకి, నత్తకి పరుగు పందెం జరిగింది. కుందేలు క్షణాల్లో కంటికి కనిపించకుండా మాయమైపోతే, నత్త మాత్రం గంటల తరబడి కష్టపడి ఒక చిన్న రాయిని మాత్రమే దాటగలిగింది. అతి నెమ్మదిగా పనిచేసే బద్ధకస్తులను నత్తతో పోలుస్తారు.
తాచుపాము పగ [...]
తాచుపాము పగ
అర్థం: ఒకసారి జరిగిన అవమానాన్ని లేదా గొడవను ఎప్పటికీ మర్చిపోకుండా, సమయం కోసం వేచి చూసి పగ తీర్చుకోవడం.
కథ: ఒక వేటగాడు దారిన పోతున్న ఒక తాచుపామును అకారణంగా కర్రతో కొట్టి పారిపోయాడు. ఆ పాము చావలేదు కానీ, ఆ వేటగాడి ముఖాన్ని, వాసనను గుర్తుపెట్టుకుంది. సరిగ్గా నెల రోజుల తర్వాత, ఆ వేటగాడు నిద్రపోతున్న సమయం చూసి పగతో కాటు వేసి తన కోపాన్ని తీర్చుకుంది.
హంస క్షీర న్యాయం [...]
హంస క్షీర న్యాయం
అర్థం: చెడును వదిలేసి, కేవలం మంచిని మాత్రమే గ్రహించే గొప్ప విచక్షణా జ్ఞానం.
కథ: ఒక ముని పాలను, నీళ్లను కలిపి ఒక గిన్నెలో పోసి హంస ముందు ఉంచాడు. ఆ హంస తన ముక్కుకున్న ప్రత్యేక శక్తితో, అందులోని నీటిని వదిలేసి కేవలం స్వచ్ఛమైన పాలను మాత్రమే తాగింది. లోకంలో మంచి, చెడు రెండూ కలిసి ఉన్నప్పుడు, బుద్ధిమంతులు అందులోని మంచిని మాత్రమే తీసుకుంటారు అని దీని భావం.
గుడ్లగూబకు పగలు కనబడనట్లు [...]
గుడ్లగూబకు పగలు కనబడనట్లు
అర్థం: తమకున్న అజ్ఞానం లేదా లోపం వల్ల, అందరికీ తెలిసిన ఒక గొప్ప నిజాన్ని లేదని వాదించడం.
కథ: ఒక గుడ్లగూబ పగటిపూట కళ్లు కనబడక చెట్టు తొర్రలో దాక్కునేది. ఒకసారి అది గద్దతో మాట్లాడుతూ “అసలు సూర్యుడు అనేవాడే ఈ ప్రపంచంలో లేడు, అంతా చీకటే” అని వాదించడం మొదలుపెట్టింది. గద్ద నవ్వి, “లోపం వెలుతురులో లేదు, సూర్యరశ్మిని చూడలేని నీ కళ్ళలో ఉంది” అని బదులిచ్చింది.
ఏనుగు మింగిన వెలగపండు [...]
ఏనుగు మింగిన వెలగపండు
అర్థం: పైకి అంతా బాగానే ఉన్నట్లు కనిపించినా, లోపల ఏమీ లేని శూన్య స్థితి (లేదా ఎవరికీ తెలియకుండా గుట్టుగా జరిగిన నష్టం).
కథ: అడవిలో ఒక ఏనుగు ఆకలితో ఒక వెలగపండును (Wood apple) నమలకుండా అలాగే మింగేసింది. మరుసటి రోజు ఆ పండు దాని కడుపులోంచి అలాగే చెక్కుచెదరకుండా బయటకు వచ్చింది. ఒక కోతి దాన్ని చూసి, “ఆహా! పండు భలే ఉందే” అని సంబరపడి దాన్ని పగులగొట్టింది. కానీ ఏనుగు కడుపులోని వేడికి పండు లోపలి గుజ్జు అంతా ఆవిరైపోయి, లోపలంతా ఖాళీగా ఉంది.
కుక్కను సింహాసనం మీద కూర్చోబెడితే… [...]
కుక్కను సింహాసనం మీద కూర్చోబెడితే…
అర్థం: ఎంత గొప్ప స్థానంలో కూర్చోబెట్టినా, నీచ బుద్ధి ఉన్నవారు తమ సహజ లక్షణాన్ని మార్చుకోలేరు.
కథ: ఒక మహారాజుకు తన పెంపుడు కుక్క అంటే విపరీతమైన ఇష్టం. దానికి పట్టు బట్టలు కట్టి, తన పక్కనే ఉన్న అందమైన సింహాసనం మీద కూర్చోబెట్టాడు. కానీ, రాజభవనపు పనివాడు అటుగా వెళ్తూ ఒక పాత చెప్పును బయట పారేయడం ఆ కుక్క చూసింది. వెంటనే ఆ సింహాసనం మీది నుంచి గబగబా కిందకు దూకి వెళ్లి ఆ పాత చెప్పును కొరుక్కుంటూ కూర్చుంది.
మొరిగే కుక్క కరవదు [...]
మొరిగే కుక్క కరవదు
అర్థం: ఊరికే నోటితో అరుస్తూ హడావిడి చేసేవాళ్ళు చేతల్లో ఏమీ చేయలేరు.
కథ: ఒక ఇంటి ముందున్న కుక్క దారినపోయే ప్రతి ఒక్కరినీ చూసి చెవులు గిల్లుకుపోయేలా అరుస్తూ ఉండేది. ఒక దొంగ దాన్ని గమనించాడు. అది కేవలం అరవడమే కానీ, దగ్గరకు రాదని అర్థం చేసుకున్నాడు. ఒకరోజు రాత్రి ఆ కుక్క అరుస్తూనే ఉన్నా, దొంగ ఏమాత్రం భయపడకుండా దర్జాగా ఇంట్లోకి వెళ్లి దొంగతనం చేసి వచ్చాడు.
గుర్రం గుడ్డిదైనా దాణాకు తక్కువ లేదు [...]
గుర్రం గుడ్డిదైనా దాణాకు తక్కువ లేదు
అర్థం: ఏ పనీ చేయలేని సోమరిపోతులకు లేదా పనికిరాని వారికి కూడా పూర్తి స్థాయిలో ఖర్చు పెట్టాల్సి రావడం.
కథ: ఒక జమీందారు దగ్గర ఒక గుర్రం ఉండేది. దానికి వయసు పైబడి కళ్ళు కనబడవు, పరుగెత్తలేదు. అయినా సరే, అది రోజూ బలంగా ఉన్న మిగతా గుర్రాలతో సమానంగా అత్యంత ఖరీదైన దాణా (ఆహారం) తింటూనే ఉండేది. పని సున్నా, తిండి మాత్రం ఘనం.
ఏనుగు చచ్చినా పదివేలే, బ్రతికినా పదివేలే [...]
ఏనుగు చచ్చినా పదివేలే, బ్రతికినా పదివేలే
అర్థం: నిజమైన విలువ కలిగిన వస్తువు లేదా వ్యక్తికి ఎప్పటికీ ఆదరణ, గౌరవం తగ్గవు.
కథ: ఒక రాజుగారి ఏనుగు ఎంతో బలంగా ఉండి యుద్ధాల్లో విజయం సాధించిపెట్టేది. దానికి ఎంతో విలువ ఉండేది. దురదృష్టవశాత్తూ ఒకరోజు ఆ ఏనుగు చనిపోయింది. అయితే చనిపోయిన తర్వాత కూడా దాని దంతాలు, చర్మం అమ్మితే రాజుగారికి పదివేల వరహాలు వచ్చాయి. గొప్పవారికి ఏ దశలో ఉన్నా విలువే అని దీని అర్థం.
చేప పిల్లకు ఈత నేర్పాలా? [...]
చేప పిల్లకు ఈత నేర్పాలా?
అర్థం: పుట్టుకతోనే వచ్చే నైపుణ్యాలను ఎవరూ ప్రత్యేకంగా నేర్పాల్సిన అవసరం లేదు.
కథ: ఒక కప్ప ఒక చిన్న చేప పిల్ల దగ్గరకు వెళ్లి, “నీకు నీళ్లలో ఎలా ఈదాలో నేను నేర్పిస్తాను రా” అని ముందు కొంచెం ఈది చూపించింది. చేప పిల్ల నవ్వి, క్షణాల్లో కప్ప కంటే వేగంగా, లోతుగా నీళ్లలోకి దూసుకుపోయింది. సహజంగా వచ్చే విద్యను ఎవరూ నేర్పలేరు.
పిల్లి శాపాలకు ఉట్లు తెగవు [...]
పిల్లి శాపాలకు ఉట్లు తెగవు
అర్థం: ఏమీ చేయలేని అసమర్థులు ఎంత తిట్టుకున్నా, బలవంతులకు ఎలాంటి నష్టం జరగదు.
కథ: ఇంట్లో పైకప్పుకు (ఉట్టి మీద) ఒక పాలలో కుండ వేలాడుతోంది. కింద ఉన్న పిల్లికి ఆ కుండ అందలేదు. దాంతో కోపంతో “ఆ ఉట్టి తాడు ఇప్పుడే తెగిపోయి, కుండ కింద పడిపోవాలి” అని మనసులో శాపనార్థాలు పెట్టింది. కానీ పిల్లి కోరుకున్నంత మాత్రాన ఆ గట్టి తాడు ఎందుకు తెగుతుంది? పిల్లికి నిరాశే మిగిలింది.
ఎలుకలు ఉన్నాయని ఇల్లు తగలబెట్టుకున్నట్లు [...]
ఎలుకలు ఉన్నాయని ఇల్లు తగలబెట్టుకున్నట్లు
అర్థం: చిన్న సమస్యను పరిష్కరించుకోలేక, కోపంతో పెద్ద నష్టాన్ని కొనితెచ్చుకోవడం.
కథ: ఒక వ్యక్తి ఇంట్లో ఎలుకలు చేరి ధాన్యం తింటున్నాయని అతనికి విపరీతమైన కోపం వచ్చింది. ఎలుకల బోను పెట్టడమో లేదా పిల్లిని తేవడమో చేయకుండా, ఆ కోపంలో ఇల్లంతా కిరోసిన్ పోసి నిప్పంటించాడు. ఎలుకలు కిటికీలోంచి పారిపోయాయి కానీ, అతని ఇల్లు మాత్రం పూర్తిగా కాలి బూడిదైపోయింది.
హంసల మధ్య బకము (కొంగ) కూర్చున్నట్లు [...]
హంసల మధ్య బకము (కొంగ) కూర్చున్నట్లు
అర్థం: పండితుల లేదా మంచివారి మధ్యలో, ఏమీ తెలియని వాడు కూర్చుని గొప్పలకు పోవడం.
కథ: ఒక కొలనులో అందమైన హంసలు ప్రశాంతంగా ఈదుతున్నాయి. ఒక మామూలు కొంగ వాటిని చూసి మురిసిపోయి, తాను కూడా హంసనే అని భ్రమపడి వాటి మధ్య వెళ్లి దర్జాగా కూర్చుంది. కానీ ఎప్పుడైతే అది నోరు తెరిచి తన కర్కశమైన స్వరంతో అరిచిందో, అది హంస కాదు కొంగ అని అక్కడున్న వారందరికీ ఇట్టే తెలిసిపోయింది.
పిట్ట కొంచెం, కూత ఘనం [...]
పిట్ట కొంచెం, కూత ఘనం
అర్థం: చూసేందుకు చిన్నగా ఉన్నా, వారి మాటలు లేదా పనులు మాత్రం చాలా పెద్దవిగా ఉండటం.
కథ: అడవిలో ఒక చిన్న పక్షి ఉండేది. అది ఒక రోజు గద్ద దగ్గరకు వెళ్లి, “నేను ఆకాశంలో నీకంటే వేగంగా ఎగరలేనా? నీకు వేట ఎలా చేయాలో నేర్పిస్తాను రా” అని పెద్ద పెద్ద మాటలు మాట్లాడింది. గద్ద నవ్వి ఊరుకుంది. ఆకారం చిన్నదైనా, దాని మాటల ఆర్భాటం మాత్రం ఆకాశమంత.
ఊరపిచ్చుక మీద తాటికాయ పడ్డట్టు [...]
ఊరపిచ్చుక మీద తాటికాయ పడ్డట్టు
అర్థం: చాలా చిన్నవాళ్ళ మీద లేదా బలహీనుల మీద మోయలేనంత పెద్ద కష్టం వచ్చి పడటం.
కథ: ఒక చిన్న పిచ్చుక తాటిచెట్టు కింద ప్రశాంతంగా నిద్రపోతోంది. అకస్మాత్తుగా పైనుంచి ఒక పెద్ద తాటికాయ సరిగ్గా ఆ పిచ్చుక మీద పడింది. ఆ కాయ బరువుకి ఆ చిన్న పిచ్చుక అక్కడికక్కడే ప్రాణాలు వదిలింది. ఏ పాపం ఎరుగని చిన్న ప్రాణికి అనుకోకుండా వచ్చిన పెద్ద ఆపద ఇది.
పందికి పన్నీరు రాసినట్లు [...]
పందికి పన్నీరు రాసినట్లు
అర్థం: ఒక మంచి విషయాన్ని లేదా విలువైన వస్తువును దాని విలువ ఏమాత్రం తెలియని వాళ్ళకు ఇవ్వడం (గాడిదకు గంధం పూసినట్లు లాగానే ఉంటుంది).
కథ: ఒక వ్యక్తి ముచ్చటపడి ఒక పందిని పెంచుకున్నాడు. దాన్ని అందంగా, శుభ్రంగా ఉంచాలని సబ్బు పెట్టి స్నానం చేయించి, ఒళ్ళంతా ఖరీదైన పన్నీరు జల్లాడు. కానీ ఆ పందికి ఆ సువాసనల విలువ ఏం తెలుసు? దాన్ని కింద వదిలేయగానే, అది పరుగుపరుగున వెళ్లి పక్కనే ఉన్న మురుగు కాలువలో ఆనందంగా పొర్లింది.
చచ్చిన పామును కొట్టినట్లు [...]
చచ్చిన పామును కొట్టినట్లు
అర్థం: అప్పటికే ఓడిపోయి లేదా నిస్సహాయ స్థితిలో ఉన్నవాళ్ళ మీద అనవసరంగా ప్రతాపం చూపించడం.
కథ: పొలంలో ఒక రైతుకు ఒక విష సర్పం కనబడితే దాన్ని కర్రతో కొట్టి చంపేశాడు. అతను వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, అటుగా వచ్చిన ఒక పిరికివాడు ఆ చచ్చిన పామును చూశాడు. ఎవరైనా చూస్తే తాను ఎంత ధైర్యవంతుడినో అనుకుంటారని, అప్పటికే చలనం లేని ఆ పామును లావుపాటి కర్రతో గంటసేపు కొడుతూ తన వీరత్వాన్ని ప్రదర్శించాడు.
గొర్రె దాటు వ్యవహారం [...]
గొర్రె దాటు వ్యవహారం
అర్థం: సొంత ఆలోచన లేకుండా ఇతరులను గుడ్డిగా అనుసరించడం (Herd mentality).
కథ: ఒక కాపరి గొర్రెల మందను తోలుకెళ్తున్నాడు. దారిలో మందకు ముందు వెళ్తున్న గొర్రె అకస్మాత్తుగా భయపడి పక్కనే ఉన్న ఒక నీళ్ల గుంటలోకి దూకేసింది. వెనక వస్తున్న గొర్రెలు ఏమీ ఆలోచించకుండా, కనీసం ఆ గుంటలో ఏముందో చూడకుండా, ముందున్న గొర్రె దూకింది కాబట్టి తాము కూడా దూకాలి అనుకుని అన్నీ ఒకదాని వెంట ఒకటి గుడ్డిగా అందులో దూకేసి ఇరుక్కుపోయాయి.
కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ [...]
కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ
అర్థం: దుర్మార్గులైన వారితో వాదనకు దిగకుండా, వారికి అర్థమయ్యే భాషలోనే (తగ్గట్టుగానే) తగిన బుద్ధి చెప్పాలి.
కథ: ఒక వీధిలో ఒక పిచ్చి కుక్క దారిన పోయే ప్రతి ఒక్కరినీ కరవడానికి మీద పడేది. అందరూ భయపడి పారిపోతుంటే, ఒక ధైర్యవంతుడైన బాటసారి మాత్రం భయపడలేదు. అది తన మీదకు రాగానే ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా తన కాలికి ఉన్న గట్టి చెప్పు తీసి దాని మూతి మీద ఒక్కటిచ్చాడు. ఆ దెబ్బకు కుక్క తోక ముడుచుకుని పారిపోయింది, మళ్లీ ఆ వీధిలో ఎవరి మీదా పడలేదు.
మేక వన్నె పులి [...]
మేక వన్నె పులి
అర్థం: పైకి ఎంతో సాధువుగా, మంచివాళ్లలా నటిస్తూ లోపల క్రూరమైన బుద్ధి ఉన్నవాళ్లు (నమ్మకద్రోహులు).
కథ: ఒక అడవిలో ఒక పులికి వయసు పైబడి వేటాడటం కష్టమైంది. అప్పుడు అది ఒక చనిపోయిన మేక చర్మాన్ని కప్పుకుని, గొర్రెల మందలో కలిసిపోయింది. ఆ మందలోని జంతువులన్నీ అదొక సాధువైన మేక అనుకుని దాన్ని నమ్మాయి. కానీ ఆ పులి రాత్రి పూట ఎవరూ చూడని సమయం చూసుకుని ఒక్కొక్క మేకను తినేయడం మొదలుపెట్టింది.
నక్కల అరుపులకు దేవేంద్రలోకం దద్దరిల్లుతుందా? [...]
నక్కల అరుపులకు దేవేంద్రలోకం దద్దరిల్లుతుందా?
అర్థం: అల్ప బుద్ధి గలవాళ్లు ఎంత అరిచినా లేదా విమర్శించినా, గొప్పవారి స్థానానికి ఎలాంటి ముప్పు రాదు.
కథ: ఒక గుట్ట మీద నిలబడిన కొన్ని నక్కలు ఆకాశం వైపు చూస్తూ గట్టిగట్టిగా ఊళలు వేస్తూ దేవతలను భయపెట్టాలని చూశాయి. కానీ ఆ నక్కల అరుపులు ఏమాత్రం దేవేంద్రుడికి వినబడవు, ఆ అరుపులకు భయపడి స్వర్గలోకం కంపిస్తుందా? లేదు కదా!
పిల్లి మెడలో గంట కట్టేదెవరు? [...]
పిల్లి మెడలో గంట కట్టేదెవరు?
అర్థం: ఒక సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఒక అద్భుతమైన ఐడియా ఉన్నా, ఆ ప్రమాదకరమైన పనిని ఆచరణలో పెట్టడానికి ఎవరూ ముందుకు రాకపోవడం.
కథ: ఎలుకలన్నీ సమావేశమై, పిల్లి బారినుండి తప్పించుకోవడానికి ఒక గొప్ప నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. “పిల్లి మెడలో ఒక గంట కడితే, అది వస్తున్నప్పుడు శబ్దం విని మనం పారిపోవచ్చు” అని అనుకున్నాయి. అన్నీ చప్పట్లు కొట్టాయి, కానీ “అంత క్రూరమైన పిల్లి మెడలో ఆ గంట కట్టడానికి ముందు ఎవరు వెళ్తారు?” అనేసరికి అంతా సైలెంట్ అయిపోయారు.
తల్లికి తగ్గ బిడ్డ, విత్తుకు తగ్గ పంట [...]
తల్లికి తగ్గ బిడ్డ, విత్తుకు తగ్గ పంట
మనం వేసే విత్తనాన్ని బట్టే పంట వస్తుంది. అలాగే, ఇంట్లో తల్లిదండ్రుల పెంపకం, వాళ్ళ లక్షణాలను బట్టే పిల్లల ప్రవర్తన కూడా ఉంటుందని చెప్పే సామెత.
కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు [...]
కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు
ప్రపంచానికి ఎలా కనిపించినా, తల్లిదండ్రులకు తమ పిల్లలు ఎప్పుడూ అందమైన వారే, అపురూపమైన వారే. పిల్లల పట్ల తల్లిదండ్రులకు ఉండే నిస్వార్థమైన ప్రేమను ఇది తెలియజేస్తుంది.
ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలవాలి [...]
ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలవాలి
ఏ ప్రయత్నమైనా, పనైనా ముందు మన ఇంట్లో వాళ్ల మెప్పు పొంది, ఆ తర్వాత బయటి ప్రపంచంలో సాధించాలి. ఏ వ్యక్తికైనా ముందు తన కుటుంబం మద్దతు ఎంత అవసరమో ఈ సామెత చెబుతుంది.
అందరినీ సంతృప్తి పరచడం అసాధ్యం [...]
అందరినీ సంతృప్తి పరచడం అసాధ్యం
మనం ఎంత మంచి చేసినా, ప్రతి ఒక్కరికీ మనం నచ్చాలని రూల్ లేదు. కాబట్టి, ఇతరుల అభిప్రాయాల కోసం మనల్ని మనం మార్చుకోకుండా, మన మనస్సాక్షికి సరైనది అనిపించిన మార్గంలో నడవాలి.
ఓటమే విజయానికి తొలిమెట్టు [...]
ఓటమే విజయానికి తొలిమెట్టు
తప్పులు చేయని వారు, ఓడిపోని వారు ఎవరూ ఉండరు. ఓటమిని ఒక గుణపాఠంగా తీసుకుని మళ్లీ ప్రయత్నించే వారే అంతిమంగా విజయం సాధిస్తారు.
మార్పు మాత్రమే శాశ్వతం [...]
మార్పు మాత్రమే శాశ్వతం
సృష్టిలో దేనికైనా మార్పు అనేది సహజం. పరిస్థితులు, మనుషులు, వాళ్ల ప్రాధాన్యతలు ఎప్పటికప్పుడు మారుతూనే ఉంటాయి. ఆ మార్పును అంగీకరించి ముందుకు సాగడమే వివేకం.
అందరికీ శకునం చెప్పే బల్లి, కుడితిలో పడిందట [...]
అందరికీ శకునం చెప్పే బల్లి, కుడితిలో పడిందట
అందరికీ భవిష్యత్తు గురించి లేదా మంచి చెడుల గురించి చెప్పే బల్లి, తనకి రాబోయే ఆపదను గమనించలేకపోయిందట! ఇతరులకు నీతులు చెబుతూ తమ జీవితంలో అవేమీ పాటించని వారిని ఉద్దేశించి వాడుతారు.
గాడిదకేం తెలుసు గంధం చెక్క వాసన? [...]
గాడిదకేం తెలుసు గంధం చెక్క వాసన?
మంచి వస్తువుల లేదా గొప్ప విషయాల విలువ అసలేమాత్రం తెలియని వారిని ఎగతాళి చేస్తూ వాడే సామెత.
పిల్లి కళ్ళు మూసుకుని పాలు తాగుతూ, తననెవరూ చూడట్లేదనుకుందట [...]
పిల్లి కళ్ళు మూసుకుని పాలు తాగుతూ, తననెవరూ చూడట్లేదనుకుందట
తాను చేసే తప్పులను ఎవరూ గమనించడం లేదని తనకు తానుగా మురిసిపోయే వారిని చూసి నవ్వుకుంటూ అనే సామెత ఇది.
Disclaimer
Telugillu is a creative and cultural storytelling space.
The content on this website reflects personal memories, interpretations, emotions, lived experiences, and narrative perspectives.
It is not intended to be factual documentation, professional advice, or historical authority.
References to films, songs, literature, artists, cultural themes, and creative works are made for the purpose of appreciation, discussion, reflection, and storytelling.
All copyrights, trademarks, and intellectual property associated with such works remain with their respective owners.
Telugillu does not claim ownership over any third-party content or creative material referred to on this website.
Some pages may include links to external platforms or sources. These are provided only for convenience and context.
Telugillu does not control and is not responsible for the availability, accuracy, or content of external websites or services.
Any Telugillu Originals – including our own lyrics, music, narration, writings, and creative works –
are the intellectual property of the creators and may not be reproduced, distributed, or adapted without prior permission.
This website is created with respect and cultural sensitivity. If any content causes concern or requires correction, please reach out – we are always open to dialogue and refinement.